Herë pas here, pseudo-intelektualë dhe politikanë shqiptarë risjellin tezën anti-Islame se Europa nuk e pranon Shqipërinë në Bashkimin Europian (BE) për shkak se ka popullsi me shumicë muslimane. Nje tezë e tillë buron nga bindja se muslimanizmi apo feja islame nuk përputhet me vlerat e supozuara europiane dhe se feja pengon procesin e integrimit dhe të përparimit të vendit drejt anëtarësimit në BE. (Një trajtim më të detajuar që trajton ndër të tjera edhe këtë problem mund ta gjeni në studimin ‘Islamofobia në ligjërimin publik shqiptar’ me autor Rezart Bekën).
Por, feja në fakt nuk është fare faktor në procesin e marrëveshjes së BE-së për anëtarësim.
BE është bashkim politik dhe ekonomik, e jo bashkim klubesh fetare. Anëtarësimi në BE bazohet në një sërë kriteresh të njohura si “Kriteret e Kopenhagenit”, të cilat janë vendosur në Këshillin Europian të 1993 në Kopenhagën. Kriteret kërkojnë që një vend të ketë një sistem politik demokratik dhe të funksionueshëm, të respektojë sundimin e ligjin, të drejtat e njeriut dhe liritë themelore si dhe të garantojë mbrojtjen e minoriteteve.
BE është themeluar mbi vlera të si demokracia, zbatimi i ligjit, të drejtat e njeriut dhe liritë themelore. Këto vlera janë të integruara në procesin e marrëveshjes së anëtarësimit në BE dhe duhet të theksohen se janë kriteret kryesore për anëtarësimin e një vendi.
Megjithatë, nëse ndonjë vend i BE-së ka shqetësime mbi popullsinë muslimane të Shqipërisë, atëherë ato duhet të adresohen si duhet dhe të ofrohen të dhëna që tregojnë se Shqipëria është e angazhuar në ruajtjen e vlerave të BE-së. Në këtë drejtim është e rëndësishme të ketë një dialog të hapur dhe respektues pa cënuar besimin dhe fenë e shumicës së popullsisë shqiptare, e pa tentuar të krijohen kompleksitete te një pjesë e popullsisë për shkak të përkatësisë së tyre fetare. Sidoqoftë, po të kishte qenë feja kusht, atëherë procesi i anëtarësimit nuk do të kishte nisur që në fillim.
Shqipëria është kandidate për anëtarësim në BE që nga viti 2014 dhe ka bërë progres të dukshëm në zbatimin e reformave në përputhje me kriteret e Kopenhagënit. Megjithatë, vendi ende ka nevojë të bëjë progres të mëtejshëm në fusha të tilla si ligji, të drejtat themelore, lufta kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar. Këto janë fushat kryesore të fokusit të politikës së zgjerimit të BE-së dhe nuk janë të lidhura me përbërjen fetare të qytetarëve të Shqipërisë.
Është me rëndësishme që publiku shqiptar të jetë i informuar saktësisht mbi kriteret e anëtarësimit në BE dhe arsyet reale të vonimmit të këtij anëtarësimi. Kjo ndihmon që të korrigjohen konceptimet e gabuara dhe të kundërshtohen narrativat e pavërteta mbi rolin e supozuar pengues të fesë në procesin e anëtarësimit në Bashkimin Europian.
Prandaj, është e rëndishme të ritheksohet se vendimi i BE-së për të pranuar apo jo Shqipërinë si anëtare bazohet në progresin e vendit në plotësimin e kriterëve politikë dhe ekonomikë të vendit dhe jo në besimet fetare të qytetarëve të saj.
